Jeszcze kilkanaście lat temu ładowarka teleskopowa była maszyną dla dużych gospodarstw i firm usługowych. Dziś coraz częściej pracuje także w gospodarstwach rodzinnych, gdzie zastępuje ciągnik z ładowaczem czołowym. Przy załadunku bel, zadawaniu paszy, pracy przy oborniku i w magazynie zbożowym jej przewagi są wyraźne. Wraz z popularnością rośnie jednak znaczenie dobrego serwisu i dostępu do części.
Dlaczego teleskop
- Wysięg i wysokość podnoszenia. Teleskop pozwala sięgać wysoko i daleko, co przydaje się przy układaniu bel w stogach, załadunku wysokich przyczep czy pracy w magazynach.
- Zwrotność. Zwarta konstrukcja i skręt wszystkich kół (w wielu modelach) ułatwiają pracę w ciasnych budynkach inwentarskich.
- Widoczność. Kabina z boku wysięgnika daje dobrą widoczność osprzętu.
- Uwolnienie ciągnika. Ciągnik nie musi być na stałe wyposażony w ładowacz czołowy, a jego przednia oś i ramy nie są tak obciążone.
- Szeroki wybór osprzętu: łyżki, widły do palet, chwytaki do bel, krokodyle do obornika, wybieraki do kiszonki, łyżki do zboża.
Teleskop, ładowacz czołowy czy ładowarka kołowa
| Maszyna | Mocne strony | Słabsze strony |
|---|---|---|
| Ciągnik z ładowaczem czołowym | niższy koszt, ciągnik do innych prac | mniejszy wysięg, obciążenie ciągnika, gorsza zwrotność |
| Ładowarka teleskopowa | wysięg i wysokość, uniwersalność, widoczność | wyższa cena, bardziej złożona hydraulika |
| Ładowarka kołowa | duża wydajność przy przeładunku materiałów sypkich | mniejszy wysięg, mniej uniwersalna w gospodarstwie |
Coraz popularniejsze są też małe ładowarki przegubowe, kompaktowe teleskopy i ładowarki z napędem elektrycznym, które dobrze sprawdzają się w oborach i przy zadawaniu paszy.
Na co zwrócić uwagę przy zakupie
- Udźwig i wysokość podnoszenia dopasowane do realnych zadań, np. masy bel i wysokości stogów.
- Gabaryty: wysokość i szerokość maszyny w stosunku do bram i budynków.
- Przekładnia: hydrostatyczna jest prostsza w obsłudze, przekładnia z przełączaniem pod obciążeniem lepsza do jazdy z przyczepą.
- Hydraulika: wydajność pompy i dodatkowe obwody do osprzętu.
- Dostępność serwisu i części w okolicy. Przestój teleskopu w środku zimy, gdy codziennie zadaje się paszę, to duży problem.
Najczęściej wymieniane części
Ładowarka teleskopowa pracuje w trudnych warunkach: w pyle, oborniku, wilgoci, z częstymi zmianami kierunku jazdy. Najczęściej wymieniane elementy to:
- filtry: oleju silnikowego, paliwa, powietrza i hydrauliki. Filtr powietrza w zakurzonym środowisku zapycha się szczególnie szybko,
- ślizgi wysięgnika (płytki ślizgowe), które zużywają się w miarę pracy teleskopu,
- sworznie i tuleje w przegubach wysięgnika, ramienia i osprzętu,
- uszczelnienia siłowników, które przy wyciekach trzeba wymienić, zanim dojdzie do uszkodzenia tłoczyska,
- przewody hydrauliczne, szczególnie te, które przy pracy wysięgnika się zginają i przecierają,
- elementy układu hamulcowego i opony.
Regularne smarowanie ślizgów wysięgnika specjalnym smarem do teleskopów zmniejsza ich zużycie i zapobiega zacinaniu się wysuwu.
Podstawy serwisu
- Codziennie: kontrola poziomu oleju silnikowego, płynu chłodzącego, oleju hydraulicznego, czystości chłodnicy i filtra powietrza, smarowanie punktów oznaczonych w instrukcji.
- Co tydzień: kontrola przewodów hydraulicznych, sworzni, ciśnienia w oponach, stanu osprzętu.
- Według interwałów: wymiana oleju i filtrów zgodnie z instrukcją, przeglądy mostów i przekładni.
- Bezpieczeństwo: kontrola działania systemu ostrzegania przed przeciążeniem (wskaźnika momentu wywracającego) i hamulców.
Części zamienne do ładowarek teleskopowych, m.in. Merlo, Manitou i JCB, takie jak filtry, ślizgi, sworznie i uszczelnienia, znajdziesz w dziale części do ładowarek teleskopowych. Przy zamawianiu warto podać model i numer seryjny maszyny, bo w ramach jednego modelu mogą występować różne wersje podzespołów.
Bezpieczeństwo pracy
Ładowarka teleskopowa to maszyna o dużych możliwościach, ale też ryzyku wywrócenia przy przeciążeniu lub pracy z wysuniętym wysięgnikiem na nierównym terenie. Kluczowe jest przestrzeganie diagramu udźwigu, jazda z opuszczonym ładunkiem i regularna kontrola systemów bezpieczeństwa. W wielu przypadkach do obsługi ładowarki teleskopowej wymagane są uprawnienia UDT, co warto sprawdzić przed zakupem.
Podsumowanie
Ładowarka teleskopowa coraz częściej staje się podstawową maszyną w gospodarstwie z produkcją zwierzęcą. Jej uniwersalność i wydajność zwracają się jednak tylko wtedy, gdy maszyna jest regularnie serwisowana, a części są dostępne bez długiego czekania.